Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας

Οι Χαιρετισμοί της Παναγίας

Ο Ακάθιστος Ύμνος – Χαιρετισμοί – είναι ένα μεγάλο και σπουδαίο ποίημα, γραμμένο τον 6ο αιώνα μ.Χ., που απευθύνεται στην Παναγία, με επαίνους, ευχαριστίες και προσευχές. Περιέχει σε ποιητική μορφή όλες της διδαχές του Χριστού, την ιστορία της ενανθρώπισης, τον ρόλο της Παναγίας στο έργο της σωτηρίας του ανθρώπου, την αγνότητα και την αγιότητά της, κ.α., αλλά και τον αγώνα του ανθρώπου για ένωση με τον Θεό και τους συμπαραστάτες του, την Παναγία και τον Χριστό.

Συνθέτης και Δομή

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποιος είναι ο δημιουργός των Χαιρετισμών, υπάρχουν διάφορες Θεωρίες. Ίσως να είναι ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός, ένας από τους μεγαλύτερους ελληνόγλωσσους ποιητές όλων των εποχών. Άλλη άποψη θέλει τον Πατριάρχη Σέργιος της Κωνσταντινουπόλεως, και μια τρίτη, τον Γεώργιος Πισίδη, χαρτοφύλακα της Μεγάλης Εκκλησίας. Η δημοφιλέστερη, ωστόσο άποψη των μελετητών είναι ότι ανήκει στον άγιο Ρωμανό τν Μελωδό, διότι μόνο από την δική του δημιουργική δεινότητα θα μπορούσε να προκύψει κάτι τόσο μεγαλειώδες και πολύπλοκο.

Ο Ακάθιστος ύμνος θεωρείται ως ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας. Είναι γραμμένος πάνω στους κανόνες της ομοτονίας, ισοσυλλαβίας και εν μέρει της ομοιοκαταληξίας. Η γλώσσα του είναι σοβαρή και ποιητική και πλουτίζεται από κοσμητικά επίθετα και πολλά σχήματα λόγου (αντιθέσεις, μεταφορές, κλπ).

Όποιος όμως και αν ήταν ο ποιητής ένα είναι το αναμφισβήτητο στοιχείο, που μας δίδουν οι σχετικές πηγές, ότι ο ύμνος εψάλλετο ως ευχαριστήριος ωδή προς την υπέρμαχο στρατηγό του Βυζαντινού κράτους κατά τις ευχαριστήριες παννυχίδες που ετελούντο εις ανάμνησιν των ανωτέρω γεγονότων.

Το ποίημα είναι μελοποιημένο και ανήκει στο είδος του κοντακίου. Αποτελείται από 24 στροφές (οίκους), που αρχίζουν με τη σειρά από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου.

ΙΠαναγία Παραμυθία Άγιο Όροςστορία και Ονομασία

Σύμφωνα με μια άποψη, τον 7ο αιώνα, όταν ο λαός της Κωνσταντινούπολης σώθηκε από την επίθεση των Αβάρων μετά από παρέμβαση της Παναγίας, όλοι έψαλλαν το βράδυ συγκεντρωμένοι στο Ναό της Θεοτόκου των Βλαχερνών και κανένας τους δεν κάθισε όλη τη νύχτα. Έτσι απέδωσαν στη Θεοτόκο, τον ευχαριστήριο ύμνο, που ονομάστηκε «Ακάθιστος». Τότε γράφτηκε προφανώς και το πασίγνωστο αρχικό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ».

Οι Χαιρετισμοί στην Εκκλησία και στη ζωή μας

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ψάλλει τους χαιρετισμούς κάθε Παρασκευή στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες των Νηστειών, ακόμα και την Παρασκευή της Ε’ Εβδομάδος, που μετά την -τμηματική στις τέσσερις πρώτες εβδομάδες- ψαλμωδία του, ανακεφαλαιώνεται ολόκληρος ο ύμνος.
Στα μοναστήρια, αλλά και στη σημερινή ενοριακή πράξη και παλαιότερα κατά τα διάφορα Τυπικά, έχουμε και αλλά λειτουργικά πλαίσια για την ψαλμωδία του ύμνου: την ακολουθία του όρθρου, του εσπερινού, της παννυχίδος ή μιας ιδιόρρυθμης Θεομητορικής Κωνσταντινουπολιτικής ακολουθίας, την «πρεσβεία».

Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις σ’ ένα ορισμένο σημείο της κοινής ακολουθίας γίνεται μια παρεμβολή. Ψάλλεται ο κανών της Θεοτόκου και ολόκληρο ή τμηματικά το κοντάκιο και οι οίκοι του Ακάθιστου.

Πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί μέσα στους αιώνες συνηθίζουν να διαβάζουν τους χαιρετισμούς κάθε βράδυ πριν κοιμηθούν, σαν προσευχή. Αυτό αποτελεί και την ύψιστη εκδήλωση αγάπης προς την Παναγία μας.

Τῇ ὑπερμάχῷ στρατηγῷ τὰ νικητήρια,
ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια,
ἀναγράφω σοι ἡ πόλις σου, Θεοτόκε,
ἀλλ’ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον,
ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον,
ἵνα κράζω σοί,
Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε.

Πηγές:

xristianos.gr
http://www.agioritikovima.gr
el.wikipedia.org
http://www.diakonima.gr
http://www.apostoliki-diakonia.gr

 

Βρείτε στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα εξαιρετικές αγιογραφίες που απεικονίζουν την Παναγία και έχουν φιλοτεχνηθεί από Αγιορείτες Μοναχούς και αποφοίτους της Αθωνιάδος Εκκλησιαστικής Ακαδημίας στο Άγιον Όρος
[etheme_products skus=»N20137, R2X, 10001-0104, PAN207″]

Αφήστε μια απάντηση