Αγία Σοφία: Ένα θαύμα στο πέρασμα των αιώνων!

Αγία Σοφία: Ένα θαύμα στο πέρασμα των αιώνων!

Ο τρούλος έμοιαζε να υπερίπταται και η Αγία Τράπεζα είχε καλυφθεί με ασήμι!

 

Ο ναός της Αγίας Σοφίας αποτελεί θρησκευτικό σύμβολο στο πέρασμα των αιώνων, όχι μόνο για την Ορθοδοξία, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Σε αυτό συνετέλεσε και ο εκπληκτικός αρχιτεκτονικός σχεδιασμός της. Ο τρούλος της, η δομή του ναού στο εσωτερικό ακόμη και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν αντάξια ενός ναού που θα έμενε στην ιστορία.

Ο ναός συμβόλιζε τη Γη

Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως αναφέρεται σε μελέτη του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, για τον σχεδιασμό αυτού του κτηρίου ο Ιουστινιανός προσκάλεσε δύο πολύ σημαντικούς επιστήμονες, οι οποίοι ξεπερνούσαν σε θεωρητική κατάρτιση κατά πολύ τους αρχιμάστορες της εποχής: Τον Ανθέμιο από τις Τράλλεις και τον Ισίδωρο από την Μίλητο. Αξίζει να αναφερθεί πως η Αγία Σοφία κατασκευάστηκε ως ένας μεγάλος τετράγωνος χώρος, ο οποίος συμβολίζει την Γη, καλυμμένος με έναν τεράστιο τρούλο από τούβλα (που δεν καίγονται). Όπως διαπιστώθηκε ο τρούλος αυτός ήταν ο μεγαλύτερος, που είχε κατασκευαστεί έως τον 16ο αιώνα, ενώ περιμετρικά του ανοίγονται 40 παράθυρα που λόγω της διάθλασης του φωτός, δημιουργούν την αίσθηση ότι ο τρούλος υπερίπταται του ναού. Ο τρούλος ήταν αρχικά χαμηλότερος, αλλά δεν άντεξε το ίδιο του το βάρος και κατέρρευσε μέσα σε 5 χρόνια από την κατασκευή του. Ωστόσο, επανασχεδιάστηκε από τον Ισίδωρο τον Νεώτερο, ανιψιό του προηγούμενου, με ψηλότερα το κέντρο του.

 

 

Αγια Σοφιά

Τέμπλο και Αγία Τράπεζα

Το τέμπλο της Αγίας Σοφίας δε σώζεται, ωστόσο από περιγραφές και στοιχεία που υπάρχουν προκύπτει πως ήταν μαρμάρινο καλυμμένο με ασήμι και για το λόγο αυτό καθαιρέθηκε από τους σταυροφόρους το 1204. Ανάλογη είναι και η ιστορία της Αγίας Τράπεζας, η οποία επίσης δε σώζεται, αλλά σύμφωνα με περιγραφές, ήταν μαρμάρινη στο κέντρο του Ιερού Βήματος και είχε χρυσή υπερυψωμένη βάση, ενώ ήταν καλυμμένη με ασήμι. Καλυπτόταν με κιβώριο στηριγμένο σε τέσσερις κίονες, στην κορυφή του οποίου υπήρχε σταυρός.

Στην Αγία Σοφία οι περισσότεροι κίονες είναι κόκκινοι από πορφυρίτη λίθο, πράσινοι από τα λατομεία Χασάμπαλη της Λάρισσας και υπόλευκοι από τα λατομεία της Προκοννήσου κοντά στην Κωνσταντινούπολη. Όλοι οι κίονες ανήκουν στην πρώτη φάση κατασκευής του κτηρίου, αλλά λόγω των δυσκολιών εξόρυξης, δεν είναι όμοιοι ακόμα και όταν τοποθετούνται σε αντίστοιχες θέσεις.

Τα θαυμάσια ψηφιδωτά

Παράλληλα και η κατασκευή των ψηφιδωτών ήταν εξαιρετικά εξειδικευμένη εργασία και για το λόγο αυτό οι ψηφίδες κατασκευάζονταν μόνο στην Κωνσταντινούπολη και τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα. Στις μεγάλες αυτοκρατορικές χορηγίες σε ναούς ο αυτοκράτορας έστελνε τις ψηφίδες και τους ψηφοθέτες από την Κωνσταντινούπολη, αλλά ο ναός κατασκευαζόταν από τοπικά υλικά και μαστόρους. Τα παλαιότερα εικονιστικά ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας κατασκευάστηκαν μετά το 843, ενώ αρχικά είχε μόνο ανεικονικές παραστάσεις. Τα ψηφιδωτά της Αγίας Σοφίας αποτυπώνουν την κοινωνία της Κωνσταντινούπολης. Διαπιστώνουμε ότι σε αυτά απεικονίζονται οι αυτοκράτορες να προσφέρουν δώρα στην Παναγία και τον Ιησού Χριστό, ενώ είναι κατασκευασμένα με τόση λεπτομέρεια που αγγίζουν την ψυχή κάθε  ατόμου που στέκεται μπροστά τους για να τα θαυμάσει.

Πηγή: Τα στοιχεία προέκυψαν από επιστημονική έρευνα ετών από τα στελέχη και τους επιστημονικούς συνεργάτες του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού. 

Αφήστε μια απάντηση