Γορτυνία: Η ιστορική Μονή Φιλοσόφου «κρεμασμένη» στην πλαγιά του φαραγγιού!

Γορτυνία: Η ιστορική Μονή Φιλοσόφου «κρεμασμένη» στην πλαγιά του φαραγγιού!

Η ιστορική Μονή Φιλοσόφου, η οποία είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου, βρίσκεται «κρεμασμένη» στην πλαγιά φαραγγιού του ποταμού Λούσιου, 11 χλμ. νοτιοδυτικά της Δημητσάνας και περίπου 86 χλμ. από την Τρίπολη. Μάλιστα, ονομάζεται «η αρχόντισσα του φαραγγιού». Αξίζει να σημειωθεί ότι στη συγκεκριμένη περιοχή υπήρχαν, από πολύ παλιά, σπήλαια και πολλά ασκηταριά, που καταστράφηκαν από τις επιδρομές των Σλάβων τον 7ο και 8ο αιώνα. Η μονή αποτελείται από δύο κτιριακά συγκροτήματα, την παλιά μονή, η οποία φέρει κατά την λαϊκή παράδοση και το ιστορικό όνομα «Κρυφό Σχολειό» και από τη νέα Μονή, η οποία είναι χτισμένη 500 μέτρα βόρεια στην κορυφή ενός βράχου, σε υψόμετρο 550 μ., και σε ομαλότερο έδαφος. Και οι δύο βρίσκονται στη δεξιά παρόχθια πλευρά του Λούσιου ποταμού.

Γιατί ονομάστηκε Μονή Φιλοσόφου

Η παλαιά μονή Φιλοσόφου είναι η πλέον ιστορική μονή της Αρκαδίας και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα βυζαντινά μνημεία της Ελλάδας.Ιδρύθηκε το 963 επί Νικηφόρου Φωκά από τον Ιωάννη Λαμπαρδόπουλο, τον επονομαζόμενο «φιλόσοφο», ο οποίος είχε διατελέσει γραμματέας του αυτοκράτορα. Από το συγκεκριμένο προσωνύμιο του πήρε και η μονή το όνομα της. Το μοναστήρι βρίσκεται λαξευμένο σε μία φυσικής κοιλότητας – σπήλαιο, μήκους 128 μέτρων και σε ύψος 200 μέτρων πάνω από την κοίτη του ποταμού Λουσίου. Σήμερα διατηρείται μόνο ένα μικρό εκκλησάκι Βυζαντινής τεχνοτροπίας του 10ου αιώνα με αξιόλογες τοιχογραφίες.

Στην παλαιά μονή, που ήταν άλλωστε γνωστή και ως «Κρυφό Σχολειό» μαθήτευσαν στα χρόνια της Τουρκοκρατίας πάρα πολλοί Έλληνες, ενώ αργότερα εξελίχθηκε σε μεγάλη ιερατική σχολή, που λειτούργησε και στη Νέα Μονή. Από εκεί αποφοίτησε πλήθος δασκάλων, ιερέων, μοναχών, ανωτέρων κληρικών, καθώς και ηγετικών ιεραρχών της Εκκλησίας. Μάλιστα, από αυτήν αναδείχτηκαν τέσσερις πατριάρχες Ιεροσολύμων, δύο Οικουμενικοί Πατριάρχες και πολλοί ανώτατοι εκκλησιαστικοί άνδρες (Γρηγόριος ο Ε΄, Παλαιών Πατρών Γερμανός).

Το νέο μοναστήρι

Η νέα Μονή Φιλοσόφου ιδρύθηκε μετά τα μέσα του 17ου αιώνα. Όπως είναι γνωστό αρχικά κτίστηκε το καθολικό της μονής (1661) και μετά  αρκετά κελιά, χωρίς όμως να εγκαταλειφθεί η παλαιά μονή. Το τέμπλο του καθολικού είναι ξυλόγλυπτο με πλούσιο διάκοσμο και φέρει εικόνες κρητικής τεχνοτροπίας, που αποδίδονται στο ζωγράφο Βίκτωρα (1663). Ο ναός αγιογραφήθηκε το 1693 με δαπάνη του «Μαυραηδή-πασά Φαρμάκη» από τη Στεμνίτσα, ο οποίος παρά το γεγονός ότι είχε εξισλαμιστεί, προσχώρησε στον Χριστιανισμό. Εκτιμάται ότι η νέα μονή ιδρύθηκε στην αρχή ως μετόχι της παλιάς, αλλά αργότερα η παλαιά μονή μετεγκαταστάθηκε και με την πάροδο των χρόνων εγκαταλείφθηκε οριστικά.

Μεταξύ των ετών 1834-1836 η Μονή διαλύθηκε με απόφαση της Βαυαρικής Αντιβασιλείας, με το αιτιολογικό ότι είχε λίγους μοναχούς. Όλα τα περιουσιακά στοιχεία της μεταφέρθηκαν με τη φροντίδα ειδικής επιτροπής στη Δημητσάνα.  Το 1838 με διάταγμα του Όθωνα, δόθηκε η άδεια για την επαναλειτουργία της και της αποδόθηκαν πάλι όλα τα περιουσιακά στοιχεία που της είχαν αφαιρεθεί. Το 1948 την ηγουμενία ανέλαβε ο πανοσιολογιότατος αρχιμανδρίτης π.Θεόκτιστος Αλεξόπουλος. Επί ηγουμενίας του πραγματοποιήθηκαν με τη βοήθεια των ακούραστων μοναχών της μονής σπουδαία και σημαντικά έργα προς όφελος της ομαλής λειτουργίας της μονής. Το 1955 χαρακτηρίστηκε διατηρητέο μνημείο και από το 1992 βρίσκεται υπό ανακαίνιση με την επίβλεψη του Υπουργείου Πολιτισμού.

 

 

Πηγή: ellinikogortynias.gr, arcadiaportal.gr, pemptousia.gr

Αφήστε μια απάντηση