Ι.Μ. Βελανιδιάς: Εκεί που ακόμη κυματίζει η σημαία της Επανάστασης!

Ι.Μ. Βελανιδιάς: Εκεί που ακόμη κυματίζει η σημαία της Επανάστασης!

Καταστράφηκε από τους Τούρκους, βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς, αλλά πάντα ξαναχτιζόταν!

 

 

Η Ιερά Μονή Βελανιδιάς ή Μονή Ζωοδόχου Πηγής, σε απόσταση αναπνοής από την Καλαμάτα, είναι ένα ιστορικό μοναστήρι, το οποίο κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας του έχει βιώσει τεράστιες καταστροφές από Γερμανούς και Τούρκους. Ωστόσο, είναι χαρακτηριστικό ότι επειδή το μοναστήρι ήταν τόπος ανεφοδιασμού των αγωνιστών του 1821 στους δύο ιστούς στο τείχος του  υψώνονται η ελληνική σημαία και η σημαία της Επανάστασης του 1821, αντί για τη βυζαντινή!

 

Εκτιμάται ότι η Μονή πήρε το όνομα της από μία τεράστια βελανιδιά, στην κουφάλα της οποίας βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Ωστόσο, το αιωνόβιο αυτό δέντρο ξεριζώθηκε από τον μεγάλο σεισμό του 1884, αλλά στη θέση της έχει φυτευτεί μια νεαρή βελανιδιά. Μάλιστα, το συγκεκριμένο μοναστήρι άνοιξε ξανά τις πύλες του πριν από μερικά χρόνια, πλήρως αποκατεστημένο.

 

Εικάζεται ότι το μοναστήρι ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1679, παρόλο, που μοναχοί υπήρχαν στην ευρύτερη περιοχή από παλιότερα, καθώς βρέθηκαν κατάλοιπα από ασκηταριά. Μάλιστα, στο αρχικό καθολικό της μονής φαίνεται ότι υπήρχαν 4 ιερά αφιερωμένα στη Ζωοδόχο Πηγή, στον Ευαγγελισμό, στους Τρεις Ιεράρχες, αλλά και στον Άγιο Φανούριο. Κατά την ίδρυση του και μέχρι και μετά τα μέσα του 20ου αιώνα, το μοναστήρι ήταν ανδρικό, ωστόσο από το 1966 και μετά έγινε γυναικείο.

 

 

Τόπος ανεφοδιασμού των αγωνιστών του 1821

Όπως προκύπτει από ιστορικά στοιχεία η μονή της Βελανιδιάς αποτελούσε τόπο ανεφοδιασμού των αγωνιστών του 1821, ορμητήριο, αλλά και τόπο των συσκέψεων τους για την οργάνωση του απελευθερωτικού αγώνα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οπλαρχηγοί όπως ο Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαίος Φλέσσας ή Παπαφλέσσας, ο Νεδουσαίος Νικήτας Σταματελόπουλος ή Νικηταράς, ο Γέρος του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Αναγνωσταράς συγκεντρώνονταν εκεί και συσκέπτονταν. Μάλιστα, από τον περίβολο της μονής Βελανιδιάς στις 23 Μαρτίου του 1821 οι αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης ξεκίνησαν για την κατάληψη της πόλης της Καλαμάτας. Εκεί  μαζί με άλλους αρχηγούς και επαναστατημένους Έλληνες ελευθέρωσαν την πόλη, χωρίς τελικά να γίνει μάχη.

Καταστροφές από Τούρκους και Γερμανούς

Το μοναστήρι, ωστόσο καταστράφηκε πολλές φορές τόσο από Τούρκους, όσο και από Γερμανούς, αλλά πάντοτε ξαναχτιζόταν. Ο Ιμπραήμ Πασάς γνωρίζοντας τον ρόλο της μονής στο ξέσπασμα του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, την πυρπόλησε το 1825. Συγκεκριμένα, έχοντας κατεύθυνση προς τη Μάνη, ο Ιμπραήμ πέρασε και λεηλάτησε το Νησί και την Καλαμάτα. Επειδή όμως δεν κατάφερε να προχωρήσει στη Μάνη επέστρεψε στην Καλαμάτα όπου παρέμεινε για τρεις ημέρες. Τότε, όπως αναφέρουν ιστορικά στοιχεία, ισοπέδωσε και την κοντινή Μονή της Βελανιδιάς, η οποία όμως κατάφερε να λειτουργήσει και πάλι το 1847.

 

 

 

Κατά τη γερμανική κατοχή, το μοναστήρι ήταν καταφύγιο του ΕΛΑΣ και των επαναστατικών ομάδων του Ταϋγέτου. Μάλιστα,  για το λόγο αυτό ισοπεδώθηκε από βομβαρδισμό των Γερμανών από το κάστρο της Καλαμάτας το Νοέμβριο του 1943. Οι αρχές κατοχής ζήτησαν τότε την αποχώρηση των ανταρτών από το μοναστήρι, ωστόσο η απάντηση που έλαβαν ήταν αρνητική. Έτσι οι Γερμανοί απαγόρευσαν την κυκλοφορία στην Καλαμάτα και στη συνέχεια έστησαν τέσσερα πυροβόλα και 150 άνδρες γύρω από το μοναστήρι της Βελανιδιάς.

 

Ο βομβαρδισμός της Μονής ήταν ανελέητος, ωστόσο οι αντάρτες κατόρθωσαν να διαφύγουν. Όταν οι Γερμανοί μπήκαν στο μοναστήρι συνέλαβαν τον ηγούμενο και τους μοναχούς, που λειτουργούσαν στα χαλάσματα και ξεκίνησαν τις λεηλασίες. Τότε χάθηκε και η εικόνα της Παναγίας της Βελανιδιάς, η οποία είναι πολύ πιθανό να κατέληξε ως λεία πολέμου στα χέρια των κατακτητών όπως και πολλά ακόμη κειμήλια της μονής. Το μοναστήρι καταστράφηκε άλλες δύο φορές από σεισμούς, μία το 1884 -όταν και κατέρρευσαν οι αμυντικοί πύργοι που είχαν φτιάξει οι Ενετοί- και μία τον Σεπτέμβριο του 1986, με θύματα τρεις γυναίκες.

Τι λέει ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματα του

Συγκεκριμένα, ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματα του γράφει σε κάποιο σημείο, για την περίοδο πριν την Επανάσταση του ‘ 21: «Επήγαμεν εις το Μοναστήρι Βελανιδιά, πλησίον της Καλαμάτας, και απεκεί έστειλα ένα γράμμα του Ηγουμένου διά να μου στείλουν ζωοτροφίας. Το γράμμα το έπιασαν οι Τούρκοι, και ο Ντελή Αχμέτης ήλθε και μας επολιόρκησε με 1.000. Ετραβήξαμεν τα σπαθιά και τους εχαλάσαμεν. Τους επήραμε κυνηγώντας έως εις την Καλαμάτα, επήραμε τας σημαίας τους και εσκοτώσαμε πολλούς».

 

 

 

Πηγή: eleftheriaonline.gr, mythicalpeloponnese.gr, Ιερά Μονή Βελανιδιάς – Ζωοδόχου Πηγής

Αφήστε μια απάντηση