Όσιος Αθανάσιος Αθωνίτης: Συνέδεσε άρρηκτα το όνομα του με το Άγιο Όρος!

Όσιος Αθανάσιος Αθωνίτης: Συνέδεσε άρρηκτα το όνομα του με το Άγιο Όρος!

Ο Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης συνέδεσε το όνομα του με το Άγιο Όρος δημιουργώντας, πριν από χίλια χρόνια και συγκεκριμένα κατά το 10ο αιώνα, το μοναχισμό όπως τον ξέρουμε σήμερα. Ο Όσιος Αθανάσιος, γεννήθηκε στην Τραπεζούντα το 927. Βαπτίστηκε και έλαβε το όνομα Αβραάμιος, ενώ από πολύ νωρίς ξεχώρισε για τη θέληση του για μόρφωση, αλλά και για την αφιέρωση του στον Θεό. Σε σύντομο χρονικό διάστημα έγινε κάτοχος και δάσκαλος «πάσης φιλοσοφίας και ρητορικής», με τη φήμη του να φτάνει μέχρι και τα βασιλικά ανάκτορα.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη του επιθυμία ήταν να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στο Θεό, μέσα από τον μοναχισμό. Η πρώτη φορά που είδε το Άγιο Όρος ήταν όταν ο συγγενής του στρατηγός Ζεφιναζέρ ανέλαβε τη ναυτική διοίκηση στο Αιγαίο και τον πήρε μαζί του. Συγκεκριμένα, όταν ο στόλος κατέπλευσε στη Λήμνο, ο Αβραάμιος είδε από μακριά το Άγιο Όρος, γεγονός που φαίνεται να επηρέασε στη συνέχεια τις επιλογές του.

Η επίσκεψη στο Άγιο Όρος ως «Βαρνάβας»

Ο Αβραάμιος μετέβη αρχικά στο όρος Κυμινά, όπου έγινε δεκτός από τον ηγούμενο Όσιο Μιχαήλ και εκάρη μοναχός με το όνομα Αθανάσιος. Ωστόσο, φαίνεται πως ο Θεός του επεφύλασσε άλλα, καθώς λίγο καιρό μετά έφυγε από το όρος Κυμινά και για πρώτη φορά επισκέφθηκε το Άγιο Όρος. Από την πρώτη στιγμή της άφιξής του περιόδευσε σε πολλά σκηνώματα της αθωνικής χερσονήσου και γνώρισε πολλούς και ενάρετους μοναχούς και ασκητές, ενώ εντυπωσιάστηκε από τη σκληρή ασκητική ζωή και το λιτό βίο με τις στερήσεις.

Ωστόσο, επειδή ήθελε να περάσει απαρατήρητος, δεν φανέρωσε το πραγματικό του όνομα και συστηνόταν ως Βαρνάβας. Κρύβοντας τις γνώσεις του αλλά και τις πνευματικές του ικανότητες από σεβασμό στον γέροντά του, που ήταν σχεδόν αμόρφωτος, είχε τη δυνατότητα να μαθαίνει τον κόσμο του μοναχισμού και της υποταγής και παράλληλα να διδάσκεται τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εκδηλώνει «πρακτικά» την αφοσίωσή του στο θείο.

 

 

Βρήκε το σημείο που θα έχτιζε τη Λαύρα

Το έτος 960 ήρθε στο Όρος ο αδελφός του Νικηφόρου Φωκά και τότε πλέον αποκαλύφθηκε σε όλους ποιος ήταν ο μοναχός Βαρνάβας, αλλά και η στενή σχέση του με την οικογένεια Φωκά. Ο Αθανάσιος την περίοδο εκείνη αποφάσισε τελικά να πραγματοποιήσει το όνειρο του και αποσύρθηκε σε έναν τόπο εξαιρετικά απρόσιτο και ερημικό, που λεγόταν Μελανά, στη θέση όπου έκτισε τη Λαύρα.

Την περίοδο εκείνη ο Νικηφόρος Φωκάς διηύθυνε την εκστρατεία του Βυζαντινού στρατού, περί το 960, για την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι Άραβες ή Σαρακηνοί με ορμητήριο την Κρήτη, έκαναν επιδρομές σε όλο το Αιγαίο, ακόμα και το Άγιο Όρος, από το οποίο είχαν αρπάξει λάφυρα και είχαν αιχμαλωτίσει μοναχούς. Στην προσπάθειά του να ενισχύσει το ηθικό του στρατού, ο Νικηφόρος Φωκάς έστειλε γράμματα σε μοναστήρια ζητώντας να στείλουν μερικούς μοναχούς κοντά στο στρατό. Πράγματι, με την ευλογία του Πρώτου και των γερόντων του Όρους, ο Αθανάσιος έφτασε στην Κρήτη, ενώ η αποστολή του στέφθηκε με επιτυχία, καθώς βοήθησε στην εκδίωξη των Αράβων από την Κρήτη, την απελευθέρωση όσων Αθωνιτών είχαν συλληφθεί και την επανασύνδεση του φιλικού του δεσμού με τον στρατηγό Νικηφόρο Φωκά.

Η ίδρυση της Μονής

Τότε καταστρώθηκε και η ιδέα της ιδρύσεως ενός μοναστηριού στον Άθω, υπό την ηγουμενία του Αθανασίου, στο οποίο θα μόναζε και ο Φωκάς. Για τον σκοπό αυτό ο Φωκάς πρότεινε στον Αθανάσιο να του διαθέσει τα χρήματα που θα απαιτούνταν για την ανέγερση της μονής. Πράγματι, ο Αθανάσιος άρχισε την ανέγερση του ησυχαστηρίου, ενώ στη συνέχεια προχώρησε στην ανέγερση του καθολικού και άλλων κτισμάτων.

Την περίοδο εκείνη έφθασε η είδηση της ανόδου του Νικηφόρου στον αυτοκρατορικό θρόνο. Η είδηση αυτή πίκρανε τον Αθανάσιο, ο οποίος ανέλαβε την ανοικοδόμηση της Λαύρας έπειτα από επίμονες παρακλήσεις του Νικηφόρου, ο οποίος του είχε παράλληλα υποσχεθεί πως θα ακολουθήσει το μοναχικό βίο. Τότε ήταν που απεφάσισε να εγκαταλείψει την ηγουμενία της Λαύρας και να φύγει από το Όρος.

 

 

Φτάνει στην Κύπρο

Λίγο αργότερα έφτασε στην Κύπρο, όπου διέμεινε στη Μονή των Ιερέων, ενώ απέστειλε τον μοναχό Θεόδοτο στη Λαύρα, με εντολή να παρακολουθεί την εξέλιξη των υποθέσεων της Μονής. Όταν πληροφορήθηκε πως τα πράγματα είχαν αρχίσει να παίρνουν άσχημη τροπή στη Λαύρα πήρε την απόφαση να επιστρέψει. Η επάνοδός του έδωσε χαρά και ικανοποίηση στους πατέρες, οι οποίοι δοκιμάσθηκαν αρκετά κατά το διάστημα της απουσίας του, κατά την οποία διακινδύνεψε και η ίδια η ύπαρξη της μονής. Λίγο καιρό αργότερα λόγω της φήμης του Αθανασίου και της εντυπωσιακής εξελίξεως της Λαύρας, μοναχοί από πολλές περιοχές προσέρχονταν να υποταχθούν και συγκεκριμένα από τη Ρώμη, την Καλαβρία, την ευρύτερη Ιταλία, την Ιβηρία, την Αρμενία κ.α.

Το Τυπικό ή «Τράγος»

Μετά τη δολοφονία του Νικηφόρου Φωκά και την άνοδο στο θρόνο του Ι. Τσιμισκή ξεκίνησαν νέες διαβουλεύσεις με τους Αθωνίτες πατέρες και τελικά συντάχθηκε ένα κείμενο, το οποίο ενέκριναν όλοι οι ηγούμενοι και το υπέγραψαν ο Πρώτος, 57 ηγούμενοι του Άθω και άλλοι πρόκριτοι αγιορείτες. Το κείμενο αυτό, γνωστό ως Τυπικό του Τσιμισκή, φέρει επίσης την ονομασία «Τράγος», γιατί είχε γραφεί «επί αιγείου (κατσικίσιου) δέρματος» (περγαμηνή). Ο «Τράγος» από της καθιερώσεώς του φυλάσσεται στο Σκευοφυλάκιο του Πρωτάτου και της Ιεράς Κοινότητος.

Ο Αθανάσιος αναγνωρίστηκε ως ο αναμορφωτής αρχηγέτης και πατριάρχης του αθωνικού μοναχισμού. Η συμβολή του στην καθιέρωση και την αναγνώριση του μοναχικού καθεστώτος της αθωνικής πολιτείας υπήρξε καταλυτική. Ο Αθανάσιος εκοιμήθη περί το 1000 μ.Χ. Πάνδημος υπήρξε η εκφορά του ιερού σκηνώματός του, όπου παρέστη η του Όρους Γερουσία. Ανεγνωρίσθη Όσιος και η μνήμη του εορτάζεται την 5η Ιουλίου.

H εμφάνιση της Παναγίας

Κατά το έτος 963 εκδηλώθηκε λιμός στην αυτοκρατορία, ενώ παρουσιάστηκαν σοβαρές ελλείψεις και στο Άγιο Όρος. Επειδή είχε ξεκινήσει η οικοδόμηση της Λαύρας και η εξάντληση υλικών και τροφίμων, ο Όσιος μετέβη στις Κα­ρυές, για να συμβουλευθεί τον Πρώτο και τους γέροντες. Ωστόσο, στο δρόμο συνάντησε μία σεμνή γυναίκα και προτού προλάβει να συνέλθει από την ταραχή του εκείνη τον ρώτησε: «Πόθεν έρχεσαι, Αθανάσιε, και πού πο­ρεύεσαι;».

Έκπληκτος ο Όσιος απάντη­σε: «Ποία είσαι εσύ η οποία μου ομιλεί ς και γνωρίζεις το όνομά μου;». «Εγώ είμαι η Μήτηρ του Κυ­ρίου και προστάτις σου», απάντησε εκείνη και συνέχισε: «Αλλ’ ειπέ μοι, διατί εγκατέλειπες την Λαύραν και πού μεταβαίνεις;». Και ο Όσιος απάντησε: «Δεν πιστεύω ότι είσαι η Κεχαριτωμένη εάν δεν ιδώ κάποιο σημείον». «Δίκαιον έχεις, Αθανάσιε. Διά να πιστεύσεις, ιδού», απάντησε. «Χτύπησε σταυροειδώς με τη ράβδο σου αυτήν την πέτρα, επικαλούμενος το όνομα της Παναγίας Τριάδος, και θα ιδείς ευθύς να αναβλύζει άφθονον και αστείρευτον ύδωρ». Ο Όσιος Αθανάσιος πείστηκε αμέσως προσκύνησε την Παναγία και αφού χτύπησε την  πέτρα αμέσως ανάβλυσε ύδωρ και το σημείο εκείνο έκτοτε ονομάσθηκε ύδωρ του αγιάσματος.

 

Πηγή: ikivotos.gr

 

Αφήστε μια απάντηση