Tσάι του βουνού: Όσα πρέπει να ξέρετε για το ρόφημα που γίνεται από το πανάρχαιο φυτό σιδερίτης!

Tσάι του βουνού: Όσα πρέπει να ξέρετε για το ρόφημα που γίνεται από το πανάρχαιο φυτό σιδερίτης!

Το πατροπαράδοτο ελληνικό τσάι του βουνού, ο σιδερίτης, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά γνωστά εδώ και χιλιετίες, κερδίζει σταθερά τις προτιμήσεις μας.

Όμως, αν κρίνει κανείς από την ποσότητα τσαγιών που εισάγουμε κάθε χρόνο στην Ελλάδα, έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας μέχρι… να ισορροπήσουμε το ισοζύγιο εισαγωγών και εξαγωγών τσαγιού στη χώρα μας. Εισάγουμε κάθε χρόνο περίπου 1.300 τόνους τσαγιού, πληρώνοντας γύρω στα 7,5 εκατ. ευρώ, και εξάγουμε μόλις 50 τόνους, κίνηση που μας αποφέρει 0,5 εκατ. ευρώ.

Το μέλλον, όμως, διαφαίνεται μάλλον αισιόδοξο, με σοβαρούς βιολογικούς καλλιεργητές και μια τάση προς οτιδήποτε θεραπευτικό, υγιεινό ή εξωτικό, άγνωστο σ’ εμάς. Ακόμα κι αν δεν συνηθίζουμε να πίνουμε καθημερινά τσάι του βουνού (το ρόφημα που γίνεται από το πανάρχαιο φυτό σιδερίτης και πίνεται ζεστό ή κρύο, σαν αναψυκτικό), πολλές ελληνικές οικογένειες αγοράζουν τουλάχιστον ένα-δυο ματσάκια σιδερίτη κάθε χειμώνα, έστω και μόνο για τις μέρες της γρίπης, τότε που όλοι αναζητάμε τα γιατροσόφια που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά, με πρώτο το τσάι του βουνού με μέλι που μαλακώνει τον λαιμό, βοηθά τον οργανισμό σε περίπτωση λοίμωξης και το αναπνευστικό μας σύστημα με φυσικό τρόπο.

Η καλλιέργεια του σιδερίτη σχεδόν τριπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία στη χώρα μας, αλλά οι προτιμήσεις των καταναλωτών περιέργως επιμένουν στις εισαγόμενες «εξωτικές» γεύσεις τσαγιών, μολονότι παράγουμε μία από τις καλύτερες ποιότητες σιδερίτη με ωφέλιμες ουσίες που έχουν καταγραφεί ήδη από το 460 π.Χ., από τον Ιπποκράτη και αργότερα από τον Θεόφραστο και τον Διοσκουρίδη.

Από τα ψηλά βουνά στο φλιτζάνι μας εδώ και χιλιετίες!

«Στην Ελλάδα συναντάμε 16 αναγνωρισμένα είδη και υποείδη, με πιο γνωστά του Ολύμπου (Sideritis scardica), της ευρύτερης βαλκανικής χερσονήσου (Sideritis raeseri), του Ταϋγέτου (Sideritis clandestina) και της Κρήτης (Sideritis syriaca), όπου είναι γνωστός ως μαλοτήρα.

Ο σιδερίτης στις κατσαρόλες μας

Ο σεφ Ανδρέας Γάβρης στο εστιατόριό του Γαστροδρόμιο Εν Ολύμπω (στο χωριό Λιτόχωρο, κάτω από το μαγικό βουνό που παράγει εξαιρετικής ποιότητας σιδερίτη, ίσως την καλύτερη) θυμάται ότι όταν ήταν μικρός «το τσάι το χρησιμοποιούσαμε μόνο ως ρόφημα τον χειμώνα, για το κρύωμα. Μεγαλώνοντας άρχισα να διαβάζω για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, πόσο χρήσιμο είναι στη θεραπεία του Αλτσχάιμερ και άλλες νευρολογικές παθήσεις, αλλά αυτό δεν άλλαξε τη χρήση του ως ζεστού αφεψήματος. Πολύ αργότερα αποφάσισα να το βάλω στην κουζίνα, σκεπτόμενος πώς χρησιμοποιούν οι γείτονές μας Ιταλοί το συγγενικό φασκόμηλο. Σήμερα το χρησιμοποιώ στο Γαστροδρόμιο Εν Ολύμπω σε τρεις συνταγές.

Η μία είναι καθαρά χειμωνιάτικη, καστανόσουπα με τσάι Ολύμπου.

Η δεύτερη “παίζει” όλο τον χρόνο και είναι κεφτέδες με διάφορα αρωματικά όπως ρίγανη, ζαρμπούνι, δυόσμος και τσάι, αλλά η σάλτσα που γίνεται με το ζουμί τους έχει μόνο το τσάι και λεμόνι, φυσικά, γιατί το τσάι αγαπάει το λεμόνι. Η τελευταία μου δημιουργία είναι φακές με καπνιστή πέστροφα και σορμπέ από τσάι Ολύμπου. Γενικά, χρησιμοποιώ πολλά αρωματικά από τον Όλυμπο, δάφνη, δενδρολίβανο, ρίγανη, θυμάρι, ζαρμπούνι, δυόσμο και φασκόμηλο, αλλά ο σιδερίτης έχει μόνιμη θέση πάρει στην κουζίνα μου». Σούπα κάστανο με τσάι Ολύμπου

Υλικά (για 4-5 άτομα) 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο 1 κουταλιά βούτυρο (χωρίς βούτυρο γίνεται βίγκαν) 1 κρεμμύδι μέτριο ψιλοκομμένο 1 λίτρο ζωμός λαχανικών, μέσα στον οποίο έχουμε βράσει για 10′ μια φούντα σιδερίτη (τσάι του βουνού) 250 γρ. κάστανα βρασμένα, ξεφλουδισμένα, αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση – Σε βαθιά κατσαρόλα ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο με το βούτυρο. Ρίχνουμε το κρεμμύδι και σοτάρουμε μέχρι να μαλακώσει, χωρίς να πάρει χρώμα. Προσθέτουμε τον ζωμό, τα κάστανα, αλάτι, πιπέρι. Μόλις πάρει βράση, χαμηλώνουμε τη φωτιά και βράζουμε για περίπου 15′, ανακατεύοντας πού και πού για να μην κολλήσει. Χτυπάμε τη σούπα με το μίξερ χειρός (ραβδομπλέντερ) και την περνάμε από σήτα. Σερβίρουμε σε βαθιά πιάτα και γαρνίρουμε με κομμάτια από βρασμένα κάστανα.

Το ενδιαφέρον σε όλα αυτά δεν είναι μόνο η θρεπτική αξία του σιδερίτη. Αυτή είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων και ο σιδερίτης βρίσκεται καταγεγραμμένος ανάμεσα στα 400 είδη αρωματικών και βοτάνων που αναφέρει ο Ιπποκράτης (μαζί με τη ρίγανη, τη λεβάντα, τον κρόκο, το φασκόμηλο, το θυμάρι, τη δάφνη, το κόλιανδρο, τον μάραθο, τον γλυκάνισο, τον δυόσμο, τον δενδρολίβανο, το χαμομήλι, το δίκταμο, τον κέδρο, κ.λπ.). Το όνομά του μάλλον οφείλεται στην ιδιότητά του να επουλώνει πληγές από σιδερένιες λόγχες ή στο ότι το ανθάκι του μοιάζει με λόγχη.

Ο Διοσκουρίδης τον κατέγραψε ως ένα από τα 600 είδη αρωματικών και βοτάνων, όπως και ο Θεόφραστος, λίγο πιο πριν, το 347 π.Χ. Ο σιδερίτης είναι ένα αρωματικό φυτό με διαπιστωμένες θεραπευτικές ή φαρμακευτικές ιδιότητες που το κατατάσσουν στη κατηγορία των βοτάνων.   Ο σιδερίτης φαίνεται πως δεν κάνει καλό μόνο στην υγεία αλλά και… στην απασχόληση και στην οικονομία. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO «Τα φυτά του σιδερίτη είναι ιδιαίτερα πλούσια σε φλαβονοειδή» εξηγεί ο κ. Γάκης της Oros Herbs.

Τα φλαβονοειδή ανήκουν στις φαινολικές ενώσεις και αποτελούν μια σπουδαία κατηγορία φυσικών προϊόντων και σημαντικά συστατικά της διατροφής του ανθρώπου. Είναι γνωστά για την αντιοξειδωτική τους ικανότητα. Επίσης, πολλές φαινολικές ενώσεις εμφανίζουν αντιμικροβιακή, αντιφλεγμονώδη, αντιική και προστατευτική δράση έναντι των καρδιαγγειακών παθήσεων. Για τον λόγο αυτό επιδιώκουμε να καταναλώνουμε τρόφιμα πλούσια σε φαινολικές ουσίες».

Ας ελπίσουμε στην ευρύτερη εγχώρια αποδοχή του σιδερίτη αλλά και στη στροφή των καλλιεργητών του σημαντικού αυτού βότανου σε περισσότερες βιολογικές καλλιέργειες με αυστηρή τήρηση των πιστοποιήσεων και των ορίων ασφάλειας. Έτσι κι αλλιώς, οι ξένες αγορές, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, ζητούν ολοένα και περισσότερα βιολογικά προϊόντα, φρούτα, όσπρια και, φυσικά, τα μοναδικά ελληνικά αρωματικά φυτά. Αλλιώς, αν και αυτό το φυτό τραβήξει τον δρόμο της εντατικής καλλιέργειας με τα φυτοφάρμακα, θα είναι να απορεί κανείς γιατί αγοράζουμε σιδερίτη αποζητώντας τα καλά του συστατικά! Καθαρά χωράφια σιδερίτη ευχόμαστε, λοιπόν, για την υγεία όλων μας.

Η καθημερινή κατανάλωση τσαγιού του βουνού για έξι μήνες συμβάλλει σε υποχώρηση των συμπτωμάτων στα επίπεδα που ήταν εννέα μήνες πριν και κατόπιν σταθεροποιεί την κατάσταση του ασθενούς” υποστηρίζει. Μάλιστα προτείνει την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας κρύου ή ζεστού τσαγιού κάθε μέρα!

Παραδοσιακά στην Ελλάδα προτιμάται πολύ για τις ευεργετικές του επιδράσεις στα κρυολογήματα και τις φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, καθώς και για την καταπολέμηση της δυσπεψίας, των γαστρεντερικών διαταραχών αλλά και της οστεοπόρωσης, ενώ θεωρείται αντισπασμωδικό, αναλγητικό και επουλωτικό. Χρησιμοποιείται ως καλλυντικό στο δέρμα και τα μαλλιά για την καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών λόγω των αιθέριων ελαίων που περιέχει.

Πηγή: www.lifo.gr

Αφήστε μια απάντηση