κατάργηση του άβατου – Άγιο Όρος

Τι ισχύει τελικά για την κατάργηση του άβατου;

Για όσους έχουν άμεσες εμπειρίες από το Άγιο Όρος, οποιαδήποτε είδηση που το αφορά προκαλεί το ενδιαφέρον τους. Αφορμή για τη νέα αναφορά στο «Περιβόλι της Παναγίας» αποτελεί η είδηση πως το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών αποφάσισε και πρότεινε την κατάργηση του άβατου του Αγίου Όρους.

Κατάργηση Άβατο - Άγιο Όρος - ΜοναστήριαΓια τους «προοδευτικούς» κάτι τέτοιο πρέπει να θεωρείται δεδομένο. Για όσους όμως γνωρίζουν τη δύναμη της παράδοσης στη λειτουργία των κοινωνιών, κάτι τέτοιο είναι αδύνατο να συμβεί. Άλλωστε, σε σχετική ερώτηση που απευθύναμε σε γέροντες που μονάζουν στον Άθω, η δήλωσή τους ήταν κατηγορηματική: «στο Όρος γελούν με την είδηση». Και είναι λογικό. Το Όρος έχει μια παράδοση που δεν μπόρεσαν να καταπατήσουν ούτε Βυζαντινοί αυτοκράτορες, και την σεβάστηκαν ακόμη και οι Τούρκοι.

Την περίοδο της Λατινοκρατίας (1204-1261) το Όρος υπέφερε από τις φραγκικές επιδρομές . Στα χρόνια αυτά –όπως αναφέρει ο αρχαιολόγος Σωτήρης Καδάς το Όρος υπαγόταν στον διοικητή του κράτους της Θεσσαλονίκης και οι αγιορείτες μοναχοί δέχονταν πολλές πιέσεις για να ασπαστούν την ένωση των δύο Εκκλησιών, Ανατολικής και Δυτικής. Οι πιέσεις αυτές συνεχίστηκαν και μετά από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ και τον Πατριάρχη Ιωάννη Βέκκο, που ήταν και οι δύο ενωτικοί. Μάλιστα, λέγεται ότι στην προσπάθειά τους να εκλατινίσουν τους μοναχούς επιχείρησαν φοβερούς διωγμούς εναντίον του Όρους, που είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή πολλών κτιρίων και το φόνο των αγιορειτών πατέρων στο Πρωτάτο και στις μονές Βατοπεδίου, Ζωγράφου και αλλού.

Ιερά-Μονή-Ιβήρων (13)Κατάργηση του Άβατου: Νομική και διεθνοπολιτική διάσταση

Το Άγιον Όρος, ως γνωστόν, υπάγεται διοικητικά στο υπουργείο Εξωτερικών και πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι πατέρες του Όρους ήρθαν σε αντίθεση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο για θέματα στα οποία είχαν δογματικές, κυρίως, αποκλίσεις. Αυτήν τη φορά είναι ικανοποιημένοι από τη στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, διότι, όπως λένε αγιορείτες πατέρες, το Πατριαρχείο δεν συμφώνησε με την απόφαση που πήρε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών. Εν πάση περιπτώσει, το θέμα που ήρθε στο φως της δημοσιότητας το αντιμετωπίζουν στο Όρος ως ήσσονος σημασίας, διότι θεωρούν αδιανόητη την κατάργηση του αβάτου.

Σε επίπεδο διεθνών δεσμεύσεων της χώρας, υπάρχουν σχετικές προβλέψεις για το σεβασμό της πολιτιστικής παράδοσης του Όρους και κατά την είσοδο της χώρας στην ΕΟΚ και κατά την επικύρωση των σχετικών συμβάσεων για τη Συνθήκη Σένγκεν. Το καθεστώς του Αγίου Όρους, άλλωστε, προβλέπεται και από το ελληνικό σύνταγμα, και οποιαδήποτε μεταβολή στα ισχύοντα δεν μπορεί να γίνει μονομερώς αλλά να συμφωνήσουν οι αρχές του Όρους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Βουλή των Ελλήνων.

Το άβατο στο Όρος καθιερώθηκε από τα βυζαντινά χρόνια. Η πρώτη σχετική αναφορά που εντοπίστηκε από σύντομη έρευνα του γράφοντος γίνεται τον 11ο αιώνα, με χρυσόβουλο του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού. Στο Όρος έμπαιναν πολλοί ποιμένες που τάραζαν την ησυχία των μοναχών. Με το χρυσόβουλο του Αυτοκράτορα, ανάμεσα σε άλλα, απαγορευόταν η είσοδος στο Όρος και κάθε θηλυκού. Το Άγιον Όρος αποδόθηκε στους μοναχούς προς κατοικία το 677, από τον Φλάβιο Κωνσταντίνο Πωγωνάτο. Οι μονές σήμερα είναι είκοσι και απαγορεύεται η ίδρυση εικοστής πρώτης.

Κατάργηση Αβάτου - Άγιο Όρος - Μοναστήρια - Χάρτης… και θρύλοι

Οι θρύλοι που συνοδεύουν διάφορα γεγονότα και ιστορίες του Όρους είναι πολλοί..

Η Παναγία η Πορταΐτισσα απολαμβάνει μεγάλου σεβασμού στο Όρος. Σύμφωνα με την παράδοση, η Θεοτόκος με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη παραπλέοντας τον Άθω, όταν πήγαιναν να επισκεφθούν τον Λάζαρο στην Κύπρο, αποβιβάστηκαν, ύστερα από φοβερή θαλασσοταραχή, στο χώρο όπου βρίσκεται σήμερα η μονή Ιβήρων. Εκεί η Παναγία σταμάτησε για λίγο, και θαυμάζοντας το ωραίο τοπίο ζήτησε από τον υιό της να της παραχωρήσει όλο το Όρος σαν δώρο, παρόλο που οι κάτοικοί του λάτρευαν τα είδωλα από τη μια άκρη ως την άλλη. Τότε ακούστηκε μια φωνή που έλεγε: «Έστω ο τόπος ούτος κλήρος σος και περιβόλαιον σον και παράδεισος, έτι δε και λιμήν σωτήριος των θελόντων σωθήναι». Έτσι καθιερώθηκε το Άγιον Όρος σαν κλήρος και περιβόλι της Θεοτόκου

Η άποψη του μοναχού Επιφάνιου για την κατάργηση του Άβατου

Ένα από τα φημισμένα κελιά της Μονής Ιβήρων είναι το Κελί του Μυλοποτάμου, στο οποίο εγκαταβιοί σήμερα ο γέροντας Επιφάνειος. Στο κελί αυτό έζησε ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ Γ΄ από τις 23 Σεπτεμβρίου 1887 ως την 1η Ιουνίου 1901. Ο γέροντας Επιφάνειος, λοιπόν, τον οποίο ρωτήσαμε, μεταξύ άλλων γερόντων, για την είδηση περί καταργήσεως του αβάτου, μας είπε: «Όσο είναι η Παναγία η Πορταΐτισσα στο Άγιον Όρος, οι γυναίκες αντιπροσωπεύονται από την Παναγία!»

Παντελής Σαββίδης, δημοσιογράφος

Πηγή Φωτογραφιών: apostratoiargolidas.blogspot.com, taxithess.gr

Ευχαριστούμε πολύ το Eviawelle που φιλοξένησε το άρθρο μας στη σελίδα τους!

Ανακαλύψτε εξαιρετικά προϊόντα δια χειρός μοναχών του Αγίου Όρους!

[etheme_products product_img_hover=»mask» ids=»28708, 28516, 27758, 27539″]