Το Αγιορείτικο καθεστώς ως πρότυπο διακυβέρνησης- Β΄ Μέρος

Το Αγιορείτικο καθεστώς ως πρότυπο διακυβέρνησης- Β΄ Μέρος

Σε συνεργασία με τον λόγιο Αγιορείτη πατέρα Μάξιμο Ιβηρίτη, η ιστοσελίδα της Έκθεσης Προϊόντων Αγίου Όρους θα δημοσιεύει σε συνέχειες την εισήγηση του πατρός Μάξιμου με θέμα «Το Αγιορείτικον καθεστώς ως πρότυπον διακυβερνήσεως». Η εισήγηση παρουσιάσθηκε στο πλαίσιο ημερίδας για την Εκκλησιαστική Διπλωματία που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Πολιτιστικής Διπλωματίας στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Διαθρησκευτικός διάλογος και διαθρησκευτική συνύπαρξη στην Ευρώπη». Ακολουθεί το δεύτερο μέρος της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας εισήγησης.

 

Διαβάστε εδώ το Α΄Μέρος

 

Τό Ἅγιον Ὄρος εἰς τό σύνολόν του τυγχάνει δημιούργημα τῶν εὐσεβῶν αὐτοκρατόρων· εἶναι τό μόνον ἐναπομεῖναν Μοναχικόν Κέντρον ἐκ τῆς ἐποχῆς τοῦ Βυζαντίου καί ἀπό τοῦ 1912, ὅτε ἠλευθερώθη ἀπό τούς Ὀθωμανούς, περιῆλθε μέ τήν ἐπίμονον θέλησιν τῶν Ἁγιορειτῶν εἰς τούς κόλπους τῆς μητρός Ἑλλάδος, ὡς συνεχιστοῦ καί θεματοφύλακος τῆς Βυζαντινῆς κληρονομίας. Ἔκτοτε ἀποτελεῖ αὐτοδιοίκητον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

Τό Ἅγιον Ὄρος ἀναγνωρίζεται κοινῶς ὡς ἡ ἀκρόπολις τοῦ καθ’ ἡμᾶς ὀρθοδόξου ἀνατολικοῦ Μοναχισμοῦ, καί ἀναντιῤῤήτως εἶναι τό μακροβιώτερον Μοναχικόν κέντρον τῆς Ἐκκλησίας, ἐπιζῆσαν καί διαλάμψαν διά τῶν αἰώνων, ἀκόμη καί ἐν μέσῳ πολλῶν δυσχερειῶν καί ἀντιξοοτήτων. Τό διοικητικόν ἐπίσης κέντρον τοῦ Ἁγίου Ὄρους αἱ Καρυαί, ἔνθα εὑρίσκεται ὁ κεντρικός Ἱ. Ναός τοῦ Πρωτάτου καί παρ’ αὐτοῦ τό Ἱεροκοινοτικόν Μέγαρον, ἤτοι ἡ «Βουλή τοῦ Ἁγίου Ὄρους», εἶναι ἡ ἀρχαιοτέρα εἰς τόν κόσμον πρωτεύουσα μέ δημοκρατικόν πολίτευμα.

Ὁ Ἁγιώνυμος Ἄθως, καθ’ ὅλον τόν μακρόν βίον αὐτοῦ ἐπροικίσθη καί ἐλειτούργησε μέ εἰδικόν καθεστώς αὐτοδιοικήσεως, θεωρουμένου παρά τῶν μελετητῶν τῆς Ἁγιορειτικῆς ζωῆς καί ἱστορίας ὡς τοῦ βασικοῦ θεσμικοῦ παράγοντος διατηρήσεως καί διαφυλάξεως ἐν ἀκμῇ τῆς ἐνταῦθα Μοναχικῆς ζωῆς καί παραδόσεως μέχρι τῶν ἡμερῶν μας.

 

Το Αγιορείτικο καθεστώς ως πρότυπο διακυβέρνησης- Β΄ Μέρος

 

Τό παλαίφατον τοῦτο καθεστώς, ἀρχῆθεν ὁμοῦ μετά τῆς ὁλοθύμου συμπαραστάσεως τῶν ἀειμνήστων Βυζαντινῶν αὐτοκρατόρων καί Κτιτόρων καί τῆς διακριτικῆς προστασίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου, διετηρήθη καί καθ’ ὅλους τούς χρόνους τῆς Ὀθωμανικῆς κυριαρχίας· ἀνεγνωρίσθη δέ καί κατωχυρώθη ὡς τοιοῦτον ὑπό τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, τό μέν διά τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τοῦ 1924 καί τοῦ Ν.Δ. τῆς 10 Νοεμβρίου 1926, τό δέ διά τῶν ἄρθρων 109-112 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, καί νῦν ὑπό τοῦ ἄρθρου 105 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος.

Τό προνομιακόν Ἁγιορειτικόν καθεστώς, ἀνέκαθεν ἐκκλησιαστικῶς καί πολιτειακῶς ἰδιάζον, εἰς ἕν καί μόνον ἀποβλέπει: εἰς τήν ἀπερίσπαστον καί ἀπρόσκοπτον συνέχισιν τῆς Ἀθωνικῆς Μοναχικῆς βιοτῆς καί παραδόσεως. Λόγῳ δέ τῆς σημασίας καί ἀκτινοβολίας τοῦ Ἁγιωνύμου Ὄρους εἰς τήν καθ’ ὅλου ζωήν τῆς ὀρθοδόξου ἡμῶν Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους, προσέτι καί τῆς πολιτιστικῆς καί μνημειακῆς αὐτοῦ ταυτότητος διά τόν σύμπαντα κόσμον, τό ἰδιαίτερον καθεστώς τοῦ Ἄθω εὑρέθη πολλάκις εἰς τό ἐπίκεντρον τοῦ ἐνδιαφέροντος, γινόμενον ἀντικείμενον σχολιασμοῦ, ἐρεύνης καί σπουδῆς ἀπό κάθε πλευρᾶς.

Τό αὐτοδιοίκητον τοῦ Ἁγίου Ὄρους δέν εἶναι ἀπλῶς μία συῤῤαφή νομικῶν ὅρων καί διατυπώσεων, ἀλλ’ ἀποτελεῖ διά τούς ἐκ τοῦ κόσμου ἀναχωρήσαντας Ἁγιορείτας Μοναχούς τρόπον τοῦ ζῆν καί τοῦ σκέπτεσθαι. Ἕν ἐκ τῶν χαρακτηριστικῶν γνωρισμάτων τοῦ Ἁγίου Ὄρους, εἶναι καί ἡ οἰκουμενικότης αὐτοῦ. Αὕτη δέν εἶναι μία αὐτονομιστική ἤ διεθνιστική κίνησις, ὡς συγχέουν τινές, ἀλλ’ ἔγκειται εἰς μίαν καθηγιασμένην ὑπό τῆς παραδόσεως πραγμάτωσιν καί βίωσιν τοῦ Μοναχισμοῦ ὅπου ἐπί τό αὐτό μονάζουν, πλήν τῶν Ἑλλήνων, ὀρθόδοξοι Μοναχοί ἐκ τῶν ὁμοδόξων ἰδίως ἀνατολικοευρωπαϊκῶν χωρῶν, καθώς ἐπίσης ἐξ Εὐρώπης, Ἀμερικῆς, Αὐστραλίας· πάντες Ἕλληνες πολῖται καθιστάμενοι καί συνδεόμενοι διά τῆς κοινῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει καί νικᾷ τάς ἐθνικάς διαφοράς καί ἀντιθέσεις.

Δέον νά σημειωθῇ, ὅτι ἡ ἐγκαταβίωσις ὁμοδόξων ἀλλοδαπῶν ἐν Ἁγίῳ Ὄρει εἶναι περιωρισμένη εἴς τινα βαθμόν, ἵνα μή ἀλλοιωθῇ ὁ ἐθνικός χαρακτήρ τοῦ Ἱεροῦ Τόπου.Ὑπό τοιαύτας προϋποθέσεις τό Ἅγιον Ὄρος οὐδόλως παύει νά εἶναι κιβωτός τῶν ἐθνικῶν καί θρησκευτικῶν ἡμῶν πα-ραδόσεων, τό ὁποῖον διαφυλάττει ἀφ’ ἑνός μέν τήν προγονικήν ταύτην παρακαταθήκην, ἐφ’ ἑτέρου δέ ἀποτελεῖ πανορθόδοξον Μοναχικόν Κέντρον, ζῶν καί οὐχί παραπαῖον, ἀληθινόν καί οὐχί εἰκονικόν σύμβολον ἁπτῆς ἑνότητος πάντων τῶν ὀρθοδόξων εἰς τόν σύγχρονον κόσμον.

 

Συνεχίζεται… 

Αφήστε μια απάντηση